చెరసాలలో చామంతులు - 2

| సాహిత్యం | వ్యాసాలు

చెరసాలలో చామంతులు - 2

- వరవరరావు | 04.03.2017 08:51:53am

(గ‌త సంచిక త‌రువాయి)

ఈ మక్కువనంతా తీర్చుకునే అవకాశం నా వరకు నాకు 1985-89 మధ్యన ఒంటరిగా సికిందరాబాద్‌ జైలులో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే కలిగింది. అంతకు ముందు 1973లో మొదటిసారిగా వరంగల్‌ జైలులో చాలా పెద్ద ఆవరణలో రెండు పెద్ద హాల్స్‌ ఉండే వార్డులో నన్ను ఒక్కణ్నే ఒక హాలులో పెట్టారు. ఆవరణంతా చెట్లే. ఒత్తుగా గులాబీ తోట. వేప చెట్లు. అది నజర్‌బంద్‌ ఆవరణ. రాజకీయ ఖైదీలను ఉంచే చోటు. సైనిక చర్య తరువాత కాశీం రజ్వీని అక్కడే ఉంచారట. ఆ చెట్లల్లో గడిపే కాలం, ఆ పూలల్లో గడిపే కాలం ముప్పై ఆరు రోజులు వచ్చింది. కాని నేనుగా ఆ పూలకో, చెట్లకో ఏదో ఒక దోహదం చేసే అవసరం వచ్చేది కాదు.

అటువంటి ఒక వ్యాపకం ముషీరాబాద్‌ జైలుగా పిలుచుకునే సికిందరాబాద్‌ జైల్లో నేను పెట్టుకున్నాను. అక్కడ పక్షులతో, మొక్కలతో, చెట్లతో నా సాహచర్యం గురించి ʹసహచరులుʹ (1989)లో రాశాను. నేను పెంచిన పనస మొక్క గురించి, పెద్ద కుంభవృష్టి వచ్చి నా సెల్‌ వెనుక నా వైపు చేయి చాపి పడిపోయిన మా అమ్మ వంటి మామిడి చెట్టు గురించి, ఇంకెన్నో ఇటువంటి మూడేళ్ల సాహచర్యాల గురించి, అట్లాగే గాయపడి నా ఒడిలో రాలిన పావురం ఒక రాత్రంతా నేను దాన్ని నేను సాకడం, తెల్లవారే వరకు అది చనిపోవడం గురించిన నిర్వేదం ʹముక్తకంఠంʹ (1990)లో కవితగా రాశాను. నా ఒంటరి సెల్‌ కిటికీలో పావురాల జంట ప్రేమకు భంగపాటు కలగకుండా శబ్దం కాకుండా నా పాదాల నడక గురించి రాశాను.

అది ఇంగ్లిష్‌లో ఇండియన్‌ ఎక్స్‌ప్రెస్‌లో చదివి బొంబాయిలోని ఒక చార్టెర్డ్‌ అకౌంటెంట్‌ ʹʹతన పాదాల అలికిడికి పావురాల ఏకాంతం భంగం అవుతుందని భావించేంత సున్నితమైన మనిషి టెర్రరిస్ట్‌ ఎట్లా అవుతాడు? అతన్ని విడుదల చేయండిʹʹ అని రాష్ట్రపతికి, సుప్రీంకోర్టు చీఫ్‌ జస్టిస్‌కు, ప్రధానికి ఉత్తరాలు రాసి, నాకు ఒక కాపీ పంపాడు. (అటువంటి నేనే ఇప్పుడు ఈ అపార్ట్‌మెంట్స్‌లో పావురాల తలకాదు కదా, కాలు గోరు కూడా మోపడానికి వీల్లేకుండా ముళ్లతీగల గ్రిల్‌ ఏర్పాటు చేసుకున్నాను. ఎందుకంటే పావురాలతో పాటు పావురాల పెంట కూడా వస్తుంది. మన పిల్లలనైతే పిల్లలుగా, వాళ్ల మమకారాలతోటి మలమూత్రాలతో స్వీకరిస్తాం గాని మొక్కలను, పిట్టలను అట్లా మనం శుభ్రతకు భంగం కలగనిస్తామా?)

ఏమైనా అదొక వెయ్యి రోజుల ఏకాంతపు దినాల ఒంటరితనాన్ని పోగొట్టే విరామ, ప్రశాంత ప్రకృతి ఒడి జీవితమే గాని, ఆ ప్రకృతి కూడా ఎత్తయిన జైలు గోడల మధ్యకు తెచ్చుకున్నదే గాని, అది ఇంక కోల్పోయిన జీవితమే. ఆకాశమైనా, నేలైనా, చెట్టయినా, పుట్టయినా, పిట్టయినా అన్నీ బంధీఖానాలో మనం నిర్మించుకున్న ఒక చిన్న ప్రపంచంలో. మనకు మనం వంచించుకొని మన ఆత్మతృప్తి కొరకు కల్పించుకున్న ఒక కృత్రిమ జీవితం. ప్రకృతికి వికృతి. నైసర్గిక ప్రకృతిని ఎప్పుడో కోల్పోయాం.

**** ******

1968 సికెఎం కాలేజీలో చేరిన కొత్తలో కుమారపెల్లికి మారేదాక చాలా ఇళ్లలో ఉన్నాను. 1968-69 ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమం రోజుల్లో కాలేజియెట్‌ హైస్కూల్‌ గ్రౌండ్స్‌కు అభిముఖంగా ఉండే విజేందర్‌రెడ్డి అనే మా క్లాస్‌మేట్‌ ఇంట్లో కొన్నాళ్లు కిరాయికి ఉన్నాను. అప్పుడు మా కాలేజీ సాయంకాలం నాలుగు గంటల నుంచి రాత్రి తొమ్మిది గంటల వరకు ఉండేది. అప్పటికింకా హన్మకొండ బస్టాండ్‌ రాలేదు. దాదాపు అది ఊరు చివరి ఇల్లు. పక్కనే పద్మాక్ష్మమ్మ గుట్ట. ఇంకా హన్మకొండ కొండలు. ఆ ఇంటి నిండా మహావృక్షాలు, పూల చెట్లు, తీగలు, ఒకటని ఏమిటి, తాచుపాములు, విషసర్పాలు హాయిగా సంచరించే ఆవరణం. మా విజేందర్‌ అమ్మమ్మ ఎంతో శ్రద్ధగా ఆ తోటనంతా చూసుకునేది. అక్కడ ఒక భయవిహ్వల ఆనంద విభ్రమంలో కొన్ని సాయంకాలాలు, కొన్ని రాత్రుళ్లు గడిచిపోయాయి. అంతే.

కాలేజి దేశాయ్‌పేటకు మారినంక మాత్రం మా క్లాస్‌మేట్‌, సహాధ్యాయుడు అయిన బాటనీ లెక్చరర్‌ శ్రీనివాస్‌రావుకు చెట్ల మీద ఉండే ప్రేమ వల్ల, ఎప్పుడూ ఆ డిపార్ట్‌మెంట్‌లో ఉండడం వల్ల ఆ వాతావరణం ఉండేది. ఆ తరువాత కాలంలో ఆయన మహావృక్షాలను కూడా ఒక చోట నుంచి మరొకచోటికి తరలించే ప్రయోగాలు కూడా చేసి చూపాడు. హన్మకొండలోని ఇంట్లోనూ, ఇంటి మీదా మేం అద్భుతపడేలా ఒక వనదృశ్యాన్ని రూపొందించుకున్నాడు. ఆయన అది కోల్పోయాడు. అది ఒక విషాదం, అది వేరే విషయం. బహుశా అది ఇప్పటి మన అందరి జీవితాల్లోనూ ఉండేదే.

హన్మకొండలో ఎక్కడ ఉన్నా వరుస మడిగల వంటి గదులు, చిన్న చిన్న ఆవరణలు, పైగా కిరాయి ఇండ్లు. చెట్ల గురించి అంత చెప్పుకోవడానికి ఏమీ లేదు. పద్నాలుగేళ్లు ఉన్న కుమారపెల్లి ఇంటి వెనుక మాత్రం కొంత ఆవరణ ఉండేది. అయినా అయిదు ఇళ్ల ఉమ్మడి ఆవరణ అది. మా ఇంటి వెనుక మేరకు అక్కడ మేం పూలో, కూరగాయలో పెంచుకోవాలి.

కనుక 1968 నుంచి 83 దాకా నా సహచరికి ఒక ఇల్లు, సొంత ఇల్లు, కొంత ఆవరణ, అక్కడ చెట్లూ, మొక్కలూ పెంచుకునే స్థలం ఒక కల. ఒక తపన. అది 1984 నాటికి కాకతీయ కెనాల్‌ పక్కన నాలుగు వందల గజాల స్థలంలో కేవలం ఆమె కృషి వల్ల సాధ్యమయింది. తానూ పాల్గొని ఆ ఇంటి నిర్మాణం చేసింది. ఆ ఇంట్లోకి ప్రవేశించిన నాడు తప్ప ఆ ఇల్లు నేను చూడలేదు. చూసినాక మాత్రం ఇంటికన్నా ఆ ఆవరణలో చెట్లు పెట్టాలనే ఆకాంక్ష బలంగా కలిగింది.

మా కాలేజీ బాటనీ లెక్చరర్‌ ఇంద్రసేనా రెడ్డిది వర్దన్నపేట. ఆయన మంచి రైతు. ప్రతిరోజూ ఊరు నుంచే కాలేజీకి వచ్చేవాడు. చెట్లల్లో, వ్యవసాయంలోనే విరామ కాలమంతా గడిపేవాడు. ఆయనను తీసుకువచ్చి, మా ఇంటి ఆవరణంతా మోకాళ్లలోతు తవ్వించి, ఆయన సలహాతోనే రకరకాల మొక్కలు పెట్టాం. ఆ ఇంట్లో పట్టుమని పది రోజులు ఉండలేదు. ప్రయాణాలు, సభలు అలా ఉంచి, నిర్బంధం అలా ఉంచి, 1984 అక్టోబర్‌ 31న ఇందిరాగాంధీ హత్యతో కాకతీయ యూనివర్సిటీ నుంచి ములుగు రోడ్డు వైపు వెళ్లే రోడ్డు వెంబడి కాంగ్రెస్‌ కార్యకర్తలు, ఎబివిపి వాళ్లు వాహనాలు వేసుకొని భయపెట్టే నినాదాలు ఇస్తూ తిరిగారు. ఆ రోజుల్లో సివి సుబ్బారావు మా దగ్గరే ఉన్నాడు. ʹజో హిట్లర్‌ కా చాల్‌ చలేగా, వో హిట్లర్‌ కా మౌత్‌ మరేగాʹ అని మేమూ ఉత్సాహంగానే అనుకున్నాం. కాని వాళ్ల బీభత్సం ముందు మా ఉత్సాహం ఏం బతుకుతుంది. పైగా వాళ్ల వెనుక రాజ్యం ఉంది. అంతే, ఆ ఇల్లు వదిలి మళ్లీ కుమారపెల్లికి, క్రమంగా ప్రవాసానికి.

అప్పటి నుంచి మొదలైన నిర్బంధం, రాష్ట్రం వదిలి ప్రయాణాలు, తలదాచుకోవడాలు డా. రామనాథం హత్య నాటికి పరాకాష్ఠకు చేరాయి. అట్లా శాశ్వతంగా నేలను కోల్పోయాం. నేల మీద బతకడం కోల్పోయాం. 1967 నుంచి భూమి కోసం, భుక్తి కోసం, విముక్తి కోసం చేసే పోరాటాన్ని బలపరిచిన మేము, నేల విడిచి సాము లేదని చెప్పిన మేము నేల స్పర్శను కోల్పోయాం.

నేనయితే ఆ తరువాత ఇంక జైలులో ఉన్నప్పుడు తప్ప నేల మీద ఉండే అవకాశమే రాలేదు. ఉండడం అంటే నివాసం ఉండడం. నేలకు పాదాలు ఆనడంగా నివాసం ఉండడం.

జైలులో రాసిన కవితలన్నీ ʹముక్తకంఠంʹ పేరుతో 1990లో కవితా సంకలనంగా తెచ్చాను. విరసం ఇరవై ఏళ్ల మహాసభల సందర్భంగా. ఆ సంకలనానికి ముఖచిత్రం వేయమని ఆర్టిస్ట్‌ మోహన్‌కు ఇచ్చాను. ఆ రోజుల్లో మాత్రమే మూడు నెలలు బాగ్‌లింగంపల్లిలో గ్రౌండ్‌ఫ్లోర్‌లో ఉండే ఎల్‌ఐజి క్వార్టర్‌లో ఉన్నాను. అశుభ్రమైన క్వార్టరైనా అది గ్రౌండ్‌ఫ్లోర్‌. నేను లేనప్పుడు ఎప్పుడో మోహన్‌ ఆ ఇంటి కిటికీ నుంచి తాను వేసిన ముఖచిత్రం వదిలి పోయాడు. అప్పటికీ ఇప్పటికీ నాకే కాదు, మోహన్‌కే కాదు, ఎందరికో ఇష్టమైన ముఖచిత్రం. ముళ్లతీగల మీద కూర్చొని, వేళ్లాడుతూ పక్షులు, పక్షులు, పక్షులు. జీవితానికే అది ఒక తోరణం అయింది. జీవితంలో భావావేశంలో, కళ్లముందు ఊహల్లో, మనస్సులో పక్షులు. కాని ఏవీ చెట్ల కొమ్మల మీద కాదు. తీగల మీద. పూల తీగలు కావు. ఇంకే తీగలైనా కావచ్చు. కరెంట్‌ తీగలు, జైలు లైవ్‌ కరెంట్‌ తీగలు, టెలిఫోన్‌ తీగలు, ఏవైనా కావచ్చు. కాని పూలతీగలు కావు, చెట్లు కావు. పక్షుల పాదాలకే చెట్లు, నేలలు లేకపోతే, ఇంక మనుషులకు ఎక్కడ?

అయినా ఉన్నచోటల్లా ప్రయత్నం చేస్తూనే ఉన్నాం. మట్టికుండీలు తెచ్చుకోవడం, పుట్టమన్ను, మొక్కలు పెరిగే మన్ను, ఎవరు సలహా ఇస్తే ఆ సలహా తీసుకొని, తెచ్చి పెంచుతూనే ఉన్నాం. కాని చెప్పాను కదా, అన్నీ గ్రిల్లులు, అన్నీ గళ్లు, అన్నీ ఇనుప ప్రతిబంధకాలు. మొక్కలు సూర్యరశ్మి వైపు పెరిగేదెట్లా? అది అప్పుడు లక్ష్మి అపార్ట్‌మెంట్‌ కావచ్చు, ఇప్పుడు హిమసాయి అపార్ట్‌మెంట్‌ కావచ్చు. ఎక్కడా అవి పెరగవు. నీళ్లు పోస్తూనే ఉంటాం, రోజూ చూసుకుంటూనే ఉంటాం. ఏమీ ఫలితం ఉండదు.

ఇప్పుడు ఇక్కడ హిమసాయి హైట్స్‌లో ముందున్న విశాలమనదగిన బాల్కనీ ఆవరణలో చాలా మట్టి కుండీలలో చాలా మొక్కలే పెట్టాం. రోజూ రాత్రి నీళ్లు పోస్తూనే ఉంటాం. కేవలం తృప్తికి. కాకపోతే వాటికే ఇనుప బంధనాలు లేవు. లేకపోతేనేమి, అవి ఆకాశం కింద లేవు, నేల మీదా లేవు. మాలాగే మధ్యన వేలాడుతూ. ఇంటి వెనుక బాల్కనీలో చెప్పాను కదా, వాటి పాలిటికి అయితే అది జైలు. ఎప్పుడో ఉదయం ఇంత సూర్యరశ్మి తాకుతుందేమో...!

***** ********

మెదక్‌ జిల్లా గజ్వేల్‌ మండలంలో మల్లన్నసాగర్‌ పేరుతో ఒక కాలువ మీద ఒక రిజర్వాయర్‌ నిర్మాణం అవుతుందని, ఆ భారీ రిజర్వాయర్‌ నిర్మాణంలో ఇరవై ఒక్క ఊర్లు మునిగిపోతాయని తెలిసి మా విరసం యూనిట్‌ ఆ గ్రామాలు తిరిగి, ఆ ముంపునకు వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న ప్రజలను పలకరించడానికి వెళ్లింది. మా కన్వీనర్‌ గీతాంజలి, సభ్యురాలు మంజుల మొదలైన వాళ్లు నా సహచరి హేమలతను కూడా రమ్మని బలవంతం చేశారు. తనకూ రావాలని ఉంది. కలిసే వెళ్లాం.

ఆఖరిగా వేములగట్టు గ్రామంలో పెద్దదైన ప్రజాప్రదర్శనలో పాల్గొని మాట్లాడిన తరువాత వాళ్లు ఊరి బయట పొలాల్లోకి తీసుకువెళ్లారు. ఆ ఊరులో పెద్ద చెరువు ఉంది. అందులో ఐదు టిఎంసిల నీళ్లు ఎప్పుడూ ఉంటాయట. ఎంబిఎ వంటి చదువులు చదువుకున్న వాళ్లతో సహా అక్కడ 95 శాతం మంది జీవితాలు వ్యవసాయం మీదనే ఆధారపడినాయి. ఎకరాల కొద్దీ పట్టు పత్తి పండించే చెట్లు చూశాం. ఆ కాయల నుంచి, ఆ పట్టు కాయల నుంచి పత్తి తీసే స్వయం చాలక పరికరాలు చూశాం. వాళ్లు అక్కడ పట్టు ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. అది పూర్తిగా కుటీర పరిశ్రమ. చేతి పరిశ్రమ. వాళ్లు విత్తనాలు ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. వ్యవసాయంలో ఎన్ని ప్రయోగాలు చేయాలో అన్ని ప్రయోగాలు, ఏ భారీ సాంకేతిక జ్ఞానం సహాయం లేకుండా చేస్తున్నారు. అప్పుడే కాదు, ఇప్పటికీ వాళ్లు పోరాడుతూనే ఉన్నారు. అరెస్టులు, లాఠీచార్జీలు, కర్ఫ్యూలు, ప్రలోభాలు, బెదిరింపులు అన్నీ తట్టుకుని పోరాడుతూనే ఉన్నారు. వాళ్లు ఒక్కళ్లనే కాదు, మల్లన్నసాగర్‌లో మునిగిపోయే చాలా గ్రామాల ప్రజల పోరాటం అలాగే ఉంది.

ఆ ఊరు నుంచి ఎంతో ఆబగా, ఎంతో మమకారంతో, ఇష్టంతో గీతాంజలి, మంజుల, నా సహచరి హేమలత రకరకాల పూల మొక్కలు, కూరగాయల మొక్కలు తెచ్చుకున్నారు. గీతాంజలి నా సహచరికి ఒక చేమంతి మొక్క ఇచ్చింది. ఇదివరకు ఇటువంటివెన్ని ఎందరు ఇవ్వలేదు! ఎన్ని మా ఇంట్లో మట్టి కుండీలలో పెట్టి పెంచే ప్రయత్నం చేయలేదు! వాటిల్లో ఇది ఒకటి అనుకొని ఓ మట్టి కుండీలో పెట్టి ఇంటి వెనుక బాల్కనీలో చివరి మూలన పెట్టింది. రోజూ నీళ్లు పోస్తున్నాం.

ఆశ్చర్యం, ఇంటి ముందూ, ఇంటి వెనుకా అన్ని మట్టి కుండీలు మట్టి కుండీలుగానే ఉన్నాయి. మొక్కలు ఉన్నా పూతా, కాతా లేకుండా. ఒక్క ఇదే. పక్కన ఒక కాకర తీగ. రెండూ మల్లన్నసాగర్‌ గుర్తులే. రోజూ గుత్తులుగా గుత్తులుగా చామంతులు పూస్తున్నది. పావురం కాలు వేలు గోరు దూరని ఇనుప తీగల సందు నుంచి చామంతి కొమ్మ బయటికి ఆకాశం వైపుకు పెరిగి పూసింది. నిండు చామంతిని పూసింది. కాకరతీగ అట్లాగే బయటికి పాకి పిందెలు వేసింది. గ్రిల్‌ జైలు నుంచి బయటికి తమ ఆత్మలను పరిచి అవి పూసినవి, కాసినవి. అదీ స్వేచ్ఛాకాంక్ష.

ఆ ఇరవై ఒక్క ఊర్లల్లో మల్లన్నసాగర్‌ అనే జలాశాయ కారాగారంలో బందీ అయ్యే నేలలో పూయలేని, కాయలేని తీగలూ, మొక్కలూ మా ఇంట్లో జైలు వలెనే కనిపించే గ్రిల్‌ నుంచి ఆకాశం వైపు మోరచాచి మొగ్గలేస్తున్నాయి. పిందెలేస్తున్నాయి. అదీ స్వేచ్ఛాకాంక్ష.

ఎదిరించడమెందుకంటావా
స్వేచ్ఛను
హత్తుకోవడానికే!

(ఇందులోని కవితా చరణాలు దర్భశయనం శ్రీనివాసచార్య కవిత ʹఆంతర్యం - పత్రహరితంʹ కవితా సంకలనం సౌజన్యంతో)

వేములగట్టుకు, మల్లన్నసాగర్‌ ముంపు గ్రామాలకు పోయి ఉండవలసిన రోజు పోలేని సందర్భంలో...

- 09 ఫిబ్రవరి 2017





No. of visitors : 1795
Type in English and Press Space to Convert in Telugu

Related Posts


నయీం ఎన్‌కౌంటర్‌... హంతకుడిని చంపి హంతక వ్యవస్థను కాపాడుతున్న రాజ్యం

వరవరరావు | 18.01.2017 10:41:11pm

హతుడు నయీంను, మిగిలిన ఆయన అనుయాయులను కాపాడే బాధ్యత ఎవరు ప్రభుత్వంలో ఉన్నా సరే, వాళ్లు నిర్వహించక తప్పదు. తెలంగాణ హోంశాఖ హైకోర్టులో చెప్పకుండా ఉండలేకపోయిన చే...
...ఇంకా చదవండి

వ‌ర్గ స‌మాజం ఉన్నంత కాలం వ‌ర్గ పోరాటం ఉంటుంది

వ‌ర‌వ‌ర‌రావు | 06.11.2016 12:52:46pm

మ‌హ‌త్త‌ర శ్రామిక‌వ‌ర్గ సాంస్కృతిక విప్ల‌వానికి యాబై నిండిన సంద‌ర్భంగా ... కామ్రేడ్ వ‌ర‌వ‌ర‌రావు సాంస్కృతిక విప్ల‌వం లేవ‌నెత్తిన మౌళిక అంశాల‌ను విశ్లేషిస్తు...
...ఇంకా చదవండి

సోష‌లిజ‌మే ప్ర‌త్యామ్నాయం : వ‌ర‌వ‌ర‌రావు

రివెల్యూష‌న‌రీ డెమోక్ర‌టిక్ ఫ్రంట్‌ | 29.07.2016 02:17:42pm

ఈ చారిత్రక మైలురాళ్లను గుర్తుచేసుకుంటూ ప్ర‌పంచానికి సోష‌లిజ‌మే ప్ర‌త్యామ్నాయమని మ‌రోమారు ఎలుగెత్తిచాటాల్సిన అవ‌స‌ర‌ముంది.................
...ఇంకా చదవండి

దండకారణ్య సందర్భం: పశ్చిమ కనుమలపై పిడుగుపాటు

వరవరరావు | 07.12.2016 11:00:07am

తెలంగాణలో ఓడిపోయి, మళ్లీ కూడదీసుకుంటున్నారు కావచ్చు. ఎఒబిలో నారాయణపట్న కాలం నుంచి నిన్నటి మల్కన్‌గిరి కాలం వరకు ఆటుపోట్లుగా సాగుతున్నారు కావచ్చు. పడమటి ను...
...ఇంకా చదవండి

ఇప్పుడు... దండకారణ్య సంద‌ర్భం - ఏఓబీ, ఆర్కే, ఆదివాసులు

వ‌ర‌వ‌ర‌రావు | 02.11.2016 11:05:39am

దండకారణ్యం ఒక భౌగోళిక ప్రాంతం మాత్రమేకానట్లు ఎఒబికూడా కాదు. అది ఒక ప్రజాప్రత్యామ్నాయ రాజకీయం. ఈ భాష కొత్తగా ఉండవచ్చు. ఇది యుద్ధభాష. ప్రజాయుద్ధ భాష. ఈ భాష ను...
...ఇంకా చదవండి

Condemn the Nilambur Fake Encounter : RDF

Varavararao | 29.11.2016 12:57:05pm

RDF pays homage to tow comrades Kuppa Devaraj and Ajitha and demands for repost mortem of dead bodies and judicial inquiry into the encounter and punish the...
...ఇంకా చదవండి

ప్రభాకరుడే గంగాధరుడు

వివి | 02.11.2016 10:36:10pm

ప్రభాకర్‌ కళా సాంస్కృతిక గుణాత్మక మార్పులో చేరిపోయాడు. పాటను సాయుధం చేసే రసాయన చర్య(ట్రాన్స్‌ఫర్మేషన్‌)లో భాగమయ్యాడు. కారంచేడు మారణకాండకు ప్రతీకారంగా దళిత ...
...ఇంకా చదవండి

ఎస్‌సి వర్గీకరణ దళిత ఐక్యతకు, కుల నిర్మూలనకు బలమైన ప్రాతిపదిక

వరవరరావు | 16.08.2016 12:08:57am

ఎస్‌సి వర్గీకరణ కొరకు జరుగుతున్న పోరాటానికి ఇరవై రెండేళ్లు. మాదిగలకు, మాదిగల ఉపకులాలకు వారి జనాభా ప్రాతిపదికగా ఎస్‌సి వర్గీకరణ కోసం రాజ్యాంగం కల్పించిన.......
...ఇంకా చదవండి

ప్ర‌పంచ చ‌రిత్ర అంతా వ‌ర్గ పోరాటాల చ‌రిత్రే

varavararao | 31.05.2017 06:44:19pm

మే 22 నుంచి 25 వ‌ర‌కు హైద‌రాబాద్‌లో జ‌రిగిన‌ విర‌సం మార్క్సిస్టు పాఠ‌శాలలో కామ్రేడ్ వ‌ర‌వ‌ర‌రావు ప్రారంభోప‌న్యాసం...
...ఇంకా చదవండి

యాభై వసంతాల దారి మేఘం

వరవరరావు | 20.05.2017 11:05:03pm

అంబేద్క‌ర్‌ వ్యవస్థలో చిల్లులు పొడవలేకపోయాడు కాబట్టే 1956 నాటికే రాజీనామా చేసాడు. రాజ్యాంగ ఉపోద్ఘాతం, రాజ్యాంగంలోని ఆదేశిక సూత్రాలు, రాజ్యాంగ స్ఫూర్తి అమలు ...
...ఇంకా చదవండి


  కార్య‌క్ర‌మాలు  

  అరుణ‌తార  

  సోష‌లిజ‌మే ప్ర‌త్యామ్నాయం  

Open letter to Krishna Bandyopadhyay

As a woman comrade, I can confidently say that women in the party and army have made rapid and genuine advances, winning their rightful place in the revol..

  • Naxalbari Politics: A Feminist Narrative
  • చారిత్రాత్మక మే 25, 1967
  • భారతదేశంపై వసంత మేఘ గర్జన
  • తొలి విప్లవ మహిళలకు జేజేలు..!!
      వీడియోలు  
    లేటెస్ట్ పోస్టులు...

    సాయిబాబా అనారోగ్యం - బెయిల్‌ ప్రయత్నాలు - వాస్తవాలూ - వక్రీకరణలూ
    భావ విస్ఫోటనం సి.వి.
    అరుణతార - నవంబర్ 2017
    100% డిజబులిటి నీడెడ్!
    మహిళా చైతన్యం అంటే చంద్రబాబుకు ఎందుకంత కక్ష?
    ఓ ఆదివాసీ అమ్మ క‌థ‌
    నాదయిన మంచు గురించి
    స్వాప్నికుడు , సాహ‌సికుడు అవ‌తార్ సింగ్ పాష్‌
    31 అక్టోబర్‌ - శ్రీకాకుళ పోరాటానికి యాభై ఏళ్లు
    బుద్ధుడి ʹకాలామ సుత్తంʹ ఏం చెబుతుంది?
    ఆ యాభై రోజులు (న‌వ‌ల‌)

    గత సంచికలు...


    Email Subscription

    Related Links

    www.sanhati.com
    www.bannedthought.net/India
    www.indiaresists.com
    www.signalfire.org
    www.icspwindia.wordpress.com
    www.kractivist.org
    www.magazine.saarangabooks.com
    www.arugu.in
    www.sovietbooksintelugu.blogspot.in
  •